# Programma van Eisen voor de aanbesteding van een LLM-gateway of AI-platform

Bijgewerkt op 9 november 2026. Vrij te kopiëren, aan te passen en te gebruiken in uw eigen aanbestedingsdocumenten.

Een bedrijf of overheidsorganisatie die voor medewerkers en toepassingen toegang tot grote taalmodellen inkoopt, koopt meestal een gateway: één account en één API voor meerdere modelaanbieders. Dit Programma van Eisen bevat 43 eisen voor die inkoop, geordend zoals een beveiligings- en inkoopbeoordeling ze doorloopt. Bij elke eis staat waarom die belangrijk is en welk bewijs u van de inschrijver vraagt.

Het is leveranciersonafhankelijk en bruikbaar als bijlage met eisen bij een offerteaanvraag, een openbare aanbesteding of een beveiligingsbeoordeling van leveranciers. Combineer het voor AI-specifieke contractvoorwaarden met de vrijwillige EU-modelcontractbepalingen voor AI (MCC-AI) (https://public-buyers-community.ec.europa.eu/communities/procurement-ai/resources/updated-eu-ai-model-contractual-clauses), die in maart 2025 zijn gepubliceerd in de Public Buyers Community van de Europese Commissie.

Elke eis is zo geformuleerd dat een inschrijver haar in één alinea kan beantwoorden en het bewijs kan bijvoegen. Markeer de eisen die voor u verplicht zijn, geef de overige een weging en schrap wat niet van toepassing is.

## 1. Datalocatie

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 1 | Verwerkingsregio. De leverancier kan inferentie beperken tot een regio die de opdrachtgever aanwijst, zoals de EU/EER of Europa, voor de hele organisatie, een team of één API-sleutel, inclusief nieuwe pogingen en fallbacks. | Gateways schakelen over tussen aanbieders. Zonder regioregel die elke poging dekt, kan een fallback een prompt ongemerkt naar een ander rechtsgebied verplaatsen. | Het routeringsbeleid voor beperkt verkeer, de per regio toegestane endpoints met hun locatie en wat er gebeurt als geen endpoint in de regio een verzoek kan bedienen. |
| [ ] | 2 | Definitie van de regio. De leverancier vermeldt welke landen elke regio omvat, bijvoorbeeld alleen de EU/EER of ook het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland of andere landen. | Verkoopmateriaal gebruikt Europa en EU vaak door elkaar. Uw beoordeling van doorgiften hangt af van de exacte lijst. | Een schriftelijke definitie per regio en de verwerkingslocatie van elke subverwerker daarin. |
| [ ] | 3 | Locatie van ingang en gateway. De leverancier vermeldt waar TLS wordt beëindigd, waar de gateway draait en welke hostnaam voor regionale verwerking moet worden gebruikt. | Een verzoek kan door een model in de juiste regio worden bediend en toch eerst een wereldwijd edge-netwerk passeren. | Hostnamen per regio, de hostingaanbieder en regio van de load balancer en de gateway, en een gegevensstroomdiagram. |
| [ ] | 4 | Locatie van metadata en logs. De leverancier vermeldt waar accountgegevens, gebruiksgegevens, operationele logs, back-ups en e-mail worden opgeslagen en verwerkt. | Antwoorden over dataresidentie gaan vaak alleen over prompts. Metadata bevat nog steeds persoonsgegevens zoals namen, e-mailadressen en IP-adressen. | Een opslaglocatie per gegevenscategorie, inclusief back-ups en transactionele e-mail. |

## 2. Bewaring en zero data retention

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 5 | Geen opslag van inhoud door de leverancier. De leverancier verwerkt prompts en output alleen om het verzoek te bedienen, of vermeldt precies welke inhoud hij opslaat, waar en hoe lang. | De gateway ziet elke prompt die uw organisatie verstuurt. Zijn eigen bewaring is het eerste risico om te controleren. | Een beschrijving van de gegevensstroom, het logschema met de velden die worden weggeschreven en de bijbehorende bepaling in de verwerkersovereenkomst. |
| [ ] | 6 | Zero data retention bij modelaanbieders. De opdrachtgever kan eisen dat verzoeken alleen naar model-endpoints gaan die toezeggen geen kopie van de inhoud te bewaren, op niveau van organisatie, team of sleutel, en lagere niveaus kunnen dat niet uitschakelen. | Modelaanbieders bewaren prompts gewoonlijk een tijd voor misbruikmonitoring, tenzij voor het endpoint een zero-retentionregeling geldt. | Bewaarvoorwaarden per aanbieder, hoe de instelling bij elk verzoek wordt afgedwongen en welke functies uitgeschakeld zijn zolang ze aan staat. |
| [ ] | 7 | Functies die inhoud opslaan. De leverancier somt elke functie op die inhoud opslaat (prompt caching, opgeslagen antwoorden, gespreksstatus, bestanden, batchtaken), met de bewaartermijn en de instelling die haar uitschakelt. | Bewaartoezeggingen kennen meestal uitzonderingen voor functies. De lijst laat zien waar die uitzonderingen zitten. | Een functielijst met bewaartermijn per functie en de instelling die haar uitschakelt. |
| [ ] | 8 | Verwijdering aan het einde van het contract. De leverancier verwijdert of retourneert de gegevens van de opdrachtgever binnen een vastgestelde termijn na afloop van de dienstverlening en bevestigt dat schriftelijk. | Artikel 28, lid 3, onder g), AVG vereist dat de verwerkersovereenkomst de verwijdering of teruggave na afloop van de verwerkingsdiensten regelt. | De bepaling in de verwerkersovereenkomst met de termijn, de behandeling van back-ups en een voorbeeld van een verwijderingsbevestiging. |

## 3. Training en gebruik van gegevens

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 9 | Geen training door de leverancier. De leverancier gebruikt prompts, output of metadata niet om modellen te trainen of te verbeteren. | Training is het gebruik dat opdrachtgevers het vaakst uitsluiten, en die uitsluiting bindt alleen als ze in het contract staat. | De bepaling in het contract of de verwerkersovereenkomst en het bijbehorende deel van de privacyverklaring. |
| [ ] | 10 | Geen training door modelaanbieders. De leverancier stuurt het verkeer van de opdrachtgever alleen naar aanbieders die toezeggen er niet op te trainen, en legt uit hoe dat per verzoek wordt afgedwongen. | De toezegging van de gateway zelf bindt de modelaanbieders erachter niet. | Voorwaarden per endpoint, het mechanisme waarmee het wordt afgedwongen en welk verkeer het dekt. |
| [ ] | 11 | Ander secundair gebruik. De leverancier vermeldt of inhoud of metadata wordt gebruikt voor analyses, benchmarking, productverbetering of menselijke beoordeling, en hoe u zich daarvoor afmeldt. | Secundair gebruik valt buiten de instructies die een verwerkingsverantwoordelijke aan een verwerker geeft, tenzij het is overeengekomen. | Een lijst van secundair gebruik, het beleid voor menselijke beoordeling en de instelling om af te melden. |

## 4. Subverwerkers en verwerkersovereenkomst

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 12 | Verwerkersovereenkomst. Een verwerkersovereenkomst volgens artikel 28 AVG is vóór ondertekening beschikbaar en regelt onderwerp, duur, instructies, vertrouwelijkheid, beveiliging, bijstand, verwijdering en audits. | Artikel 28, lid 3, somt op wat de overeenkomst met de verwerker moet bevatten. Een gateway verwerkt persoonsgegevens in elke prompt die een persoon noemt. | De tekst van de verwerkersovereenkomst, het toepasselijke recht en de manier van ondertekenen. |
| [ ] | 13 | Lijst van subverwerkers. De leverancier publiceert elke subverwerker met doel, verwerkte gegevens en locatie, inclusief model- en inferentieaanbieders. | Bij een gateway is elke modelaanbieder die uw verkeer kan bedienen een subverwerker. | De URL van de lijst en de datum van de laatste wijziging. |
| [ ] | 14 | Kennisgeving van nieuwe subverwerkers. De leverancier meldt met een vastgestelde termijn vooraf dat hij een subverwerker toevoegt of vervangt, met een recht van bezwaar. | Artikel 28, lid 2, vereist dat de verwerkingsverantwoordelijke over wijzigingen wordt geïnformeerd en de gelegenheid krijgt om bezwaar te maken. | De bepaling in de verwerkersovereenkomst met de termijn en het kanaal voor kennisgevingen. |
| [ ] | 15 | Internationale doorgiften. Voor elke verwerking buiten de EER noemt de leverancier het doorgiftemechanisme (adequaatheidsbesluit, standaardcontractbepalingen, UK IDTA). | Doorgiften hebben een rechtsgrond nodig onder hoofdstuk V AVG, en de opdrachtgever legt zijn beoordeling vast. | De bijlagen bij de standaardcontractbepalingen en een samenvatting van de doorgiftetoetsing van de leverancier. |
| [ ] | 16 | Melding van datalekken. De leverancier meldt inbreuken in verband met persoonsgegevens zonder onredelijke vertraging en binnen een vastgesteld aantal uren. | De verwerkingsverantwoordelijke heeft onder artikel 33 72 uur om de toezichthoudende autoriteit te informeren, dus de termijn van de verwerker moet korter of gelijk zijn. | De bepaling in de verwerkersovereenkomst, een samenvatting van het incidentresponsproces en het beveiligingscontact. |

## 5. Identiteit en toegang

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 17 | Single sign-on. Inloggen via SAML 2.0 of OpenID Connect met de identiteitsprovider van de opdrachtgever, zoals Microsoft Entra ID, Okta of Google Workspace, voor de beheerconsole en voor gebruikers. | Werkaccounts koppelen toegang aan het dienstverband, met de MFA- en aanmeldregels van de opdrachtgever. | Ondersteunde protocollen en identiteitsproviders, de installatiehandleiding en een testverbinding. |
| [ ] | 18 | Verplichte SSO. De opdrachtgever kan SSO voor alle gebruikers verplicht stellen en wachtwoorden en andere aanmeldmethoden uitschakelen. | SSO naast wachtwoorden laat accounts buiten de controle van de identiteitsprovider. | De instelling en hoe die omgaat met bestaande sessies en API-sleutels. |
| [ ] | 19 | Gebruikersprovisioning. Provisioning en deprovisioning via SCIM 2.0 vanuit de identiteitsprovider, met koppeling van groepen aan rollen of teams. | Zonder deprovisioning houden vertrokken medewerkers toegang tot iemand eraan denkt die in te trekken. | De ondersteunde SCIM-resources (gebruikers, groepen) en hoe snel deprovisioning sessies en sleutels intrekt. |
| [ ] | 20 | Rollen en API-sleutels. Toegang op basis van rollen, een sleutel per persoon en per toepassing, sleutels met beperkte rechten en directe intrekking. | Gedeelde sleutels verbergen wie welk verzoek heeft verstuurd en zijn niet voor één persoon in te trekken. | De rollenmatrix en de levenscyclus van sleutels: aanmaken, beperken, roteren en intrekken. |
| [ ] | 21 | Desktopapps en codeeragents. De leverancier vermeldt hoe medewerkers zich aanmelden in AI-desktopapps en codeeragents (bijvoorbeeld Claude Desktop, Claude Code en IDE-extensies): met hun werkaccount of met uitgedeelde sleutels. | In deze hulpmiddelen duiken privéaccounts en gekopieerde sleutels op buiten de inkoop om. | De installatiehandleiding en de lijst van ondersteunde hulpmiddelen. |

## 6. Uitgavenbeheer

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 22 | Budgetten op de niveaus die u beheert. Harde maandlimieten per gebruiker, per toepassing en per team of afdeling, die de uitgaven bij de limiet stoppen. | Agents en batchtaken kunnen een maandbudget in uren opmaken. Een limiet die alleen waarschuwt, is een rapport. | De ondersteunde niveaus en wat er bij de limiet gebeurt: blokkeren, waarschuwen of overschrijden. |
| [ ] | 23 | Plafond voor de organisatie en waarschuwingen. Een plafond voor de hele organisatie en waarschuwingen voordat een limiet wordt bereikt. | Finance heeft één bedrag nodig dat niet kan worden overschreden, wat er daaronder ook gebeurt. | De instellingen en de waarschuwingskanalen. |
| [ ] | 24 | Prijzen en facturering. Prijs per model of per abonnement, de factuurvaluta, facturen met de bedrijfsgegevens en het btw-nummer van de opdrachtgever, en kostenrapportage per gebruiker en toepassing voor interne doorbelasting. | Tokenprijzen verschillen tussen modellen met ordes van grootte, dus de beoordeling heeft de prijsgrondslag en de rapportage nodig. | De prijslijst, een voorbeeldfactuur en een voorbeeld van een gebruiksrapport. |

## 7. Modeltoegang en toegestane lijsten

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 25 | Modelcatalogus. De aangeboden frontier- en open-weightmodellen, en welke daarvan onder elke regioregel beschikbaar zijn. | Een model dat in uw regio niet beschikbaar is, is voor u niet beschikbaar zodra de regioregel aan staat. | Een modellijst per regio en het beleid voor het toevoegen van modellen. |
| [ ] | 26 | Toegestane modellen. Beheerders bepalen welke modellen elk team, elke toepassing of elke sleutel mag gebruiken. Verzoeken voor andere modellen worden geweigerd. | Een modelgoedkeuring die alleen in een beleidsdocument staat, houdt niemand tegen om een ander model aan te roepen. | De instelling en de foutmelding voor een model dat niet is toegestaan. |
| [ ] | 27 | Toegestane aanbieders. Beheerders bepalen welke inferentieaanbieders verkeer mogen bedienen. Fallbacks respecteren de lijst en nieuwe aanbieders worden nooit zonder goedkeuring toegevoegd. | Een aanbieder die de leverancier toevoegt, is een nieuwe plek waar uw gegevens worden verwerkt. | De instelling, hoe fallbacks haar toepassen en wat er gebeurt als de leverancier een aanbieder toevoegt. |
| [ ] | 28 | Modelwijzigingen. De leverancier kondigt het uitfaseren van modellen en versiewijzigingen vooraf aan, en de opdrachtgever kan een versie vastzetten. | Een stille modelwijziging verandert de kwaliteit van de output en kan de beoordeling van een toepassing ongeldig maken. | Het uitfaseringsbeleid en het kanaal voor aankondigingen. |
| [ ] | 29 | Transparantie van de routering. Als de leverancier automatisch tussen modellen of aanbieders routeert, om kosten of beschikbaarheid, documenteert hij de regels en legt hij vast welk model en welke aanbieder elk verzoek heeft bediend. | Automatische routering heeft alleen waarde als u kunt zien waar elk verzoek naartoe ging. | De routeringsdocumentatie en een voorbeeld van een record per verzoek. |

## 8. Auditlogs en export

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 30 | Auditlog van beheerders. Elke wijziging aan gebruikers, sleutels, budgetten en beleid, met wie, wanneer en de oude en nieuwe waarde. | Beoordelaars vragen wie een beleid wanneer heeft gewijzigd. Zonder oude en nieuwe waarde kan het log niet vertellen wat er is veranderd. | Een voorbeeld van een logregel en de bewaartermijn. |
| [ ] | 31 | Verzoeklog. Per verzoek: tijd, gebruiker of sleutel, model, bedienende aanbieder, regioregel, status, tokens en kosten, zonder inhoud tenzij de opdrachtgever daarvoor kiest, met een vastgestelde bewaartermijn. | Voor gebruik met een hoog risico vraagt artikel 26, lid 6, AI-verordening gebruiksverantwoordelijken de logs die zij beheren ten minste zes maanden te bewaren. Het verzoeklog is ook het bewijs voor de AI-inventaris. | De veldenlijst, de bewaartermijn en een voorbeeldexport. |
| [ ] | 32 | Export. Logs zijn te exporteren als CSV of via een API, en naar de SIEM van de opdrachtgever te sturen. | Gegevens die de opdrachtgever er niet uit kan halen, kan hij niet gebruiken in zijn eigen audit. | Formaten, limieten op rijen of periode, en de API-documentatie. |

## 9. Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken onder de AI-verordening

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 33 | Ondersteuning bij inventaris en AI-geletterdheid. De leverancier levert de informatie die de opdrachtgever nodig heeft voor zijn AI-inventaris en zijn maatregelen voor AI-geletterdheid onder artikel 4: de modellen per toepassing, hun aanbieders en hun gedocumenteerde beperkingen. | Artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025, en een inventaris is het vertrekpunt voor elke andere verplichting uit de AI-verordening. | Gegevens over model en aanbieder per toepassing, en links naar de modeldocumentatie. |
| [ ] | 34 | Gebruik met een hoog risico. Wil de opdrachtgever de dienst gebruiken voor een doel uit bijlage III, dan vermeldt de leverancier zijn rol onder de AI-verordening en stemt hij in met de relevante bepalingen van de EU-modelcontractbepalingen voor AI. | De verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken voor bijlage III gelden vanaf 2 december 2027 en hangen af van informatie die alleen de leverancier en de modelaanbieder hebben. | De verklaring van de leverancier over zijn rol en een ingevulde bijlage van de MCC-AI (High Risk of Light). |
| [ ] | 35 | Documentatie van AI-modellen voor algemene doeleinden. Voor elk aangeboden AI-model voor algemene doeleinden linkt de leverancier naar de documentatie die de aanbieder ervan beschikbaar stelt aan aanbieders verderop in de keten en naar de openbare samenvatting van de trainingsinhoud. | Artikel 53 verplicht aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden dit beschikbaar te stellen, en opdrachtgevers archiveren het per model. | Links per model en de datum van ophalen. |
| [ ] | 36 | Transparantie. De leverancier vermeldt of output een machineleesbare markering heeft en hoe hij de bekendmakingsplichten van de opdrachtgever ondersteunt. | De transparantieverplichtingen van artikel 50 gelden vanaf 2 augustus 2026. | Informatie over markering per model en richtlijnen voor bekendmaking. |

## 10. Exit en overdraagbaarheid

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 37 | Standaardinterface. De API volgt een veelgebruikte interface, zoals het OpenAI-compatibele chat-completionsformaat, zodat toepassingen zonder herbouw kunnen overstappen. | Een eigen interface maakt van een leverancierswissel een softwareproject. | De API-referentie en de SDK's en hulpmiddelen waarvan bekend is dat ze ermee werken. |
| [ ] | 38 | Export van gegevens bij exit. De opdrachtgever kan configuratie, gebruikers, sleutelmetadata, gebruik en logs vóór en na beëindiging exporteren in een machineleesbaar formaat. | Is de dienst een dataverwerkingsdienst in de zin van de dataverordening (Data Act), dan geeft hoofdstuk VI de klant overstaprechten, en vanaf 12 januari 2027 mogen geen overstapkosten meer in rekening worden gebracht. | Exportformaten, de aangeboden ondersteuning bij de overgang en hoe lang de gegevens na opzegging beschikbaar blijven. |
| [ ] | 39 | Looptijd en opzegging. Contractduur, opzegtermijn, eventuele kosten bij beëindiging en de overgangsperiode. | Lange looptijden en beëindigingskosten bepalen wat een exit kost. | De commerciële voorwaarden en de beëindigingsbepaling. |

## 11. Support en SLA

| Verplicht | Nr. | Eis | Waarom dit telt | Te vragen bewijs |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 40 | Beschikbaarheids-SLA. Een maandelijkse beschikbaarheidstoezegging met servicecredits, de meetmethode en de uitzonderingen. | AI schuift op naar productieprocessen, waar uitval geld kost. | Het SLA-document, de openbare statuspagina en de beschikbaarheid van de afgelopen 12 maanden. |
| [ ] | 41 | Failover tussen aanbieders. Als een modelaanbieder niet beschikbaar is, schakelen verzoeken over naar een andere goedgekeurde aanbieder van hetzelfde model, binnen de regio- en lijstregels. | Een failover die de regio of de lijst negeert, breekt de regels juist wanneer er al een incident loopt. | Het failoverontwerp en het aantal aanbieders per model onder elke regioregel. |
| [ ] | 42 | Support en communicatie bij incidenten. Supportkanalen, reactietijden per ernst, talen en hoe incidenten worden gecommuniceerd. | Het incidentproces van de opdrachtgever hangt af van dat van de leverancier. | Het supportbeleid, de URL van de statuspagina en recente incidentrapporten. |
| [ ] | 43 | Beveiligingsdocumentatie. Een beveiligingsoverzicht, een ingevulde beveiligingsvragenlijst en de assurancerapporten of certificeringen van de leverancier en zijn hostingaanbieders. | Dit beoordeelt het securityteam van de opdrachtgever vóór goedkeuring. Wie het meteen bij de aanbesteding opvraagt, bespaart een ronde. | De beveiligingspagina, een ingevulde vragenlijst zoals de open beveiligingsvragenlijst voor LLM-gateways (https://standardcompute.com/beveiligingsvragenlijst-llm-gateway) en eventuele rapporten. |

---

## Bronnen

- [Bijgewerkte EU-modelcontractbepalingen voor AI (MCC-AI High Risk en Light), Public Buyers Community, 5 maart 2025](https://public-buyers-community.ec.europa.eu/communities/procurement-ai/resources/updated-eu-ai-model-contractual-clauses)
- [Verordening (EU) 2016/679, de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), artikelen 28 en 33, EUR-Lex](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32016R0679)
- [Verordening (EU) 2024/1689, de AI-verordening, artikelen 4, 26, 50 en 53, EUR-Lex](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32024R1689)
- [Verordening (EU) 2023/2854, de dataverordening (Data Act), hoofdstuk VI over overstappen tussen dataverwerkingsdiensten, EUR-Lex](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/2854/oj)
- [RFC 7644, SCIM 2.0-protocol](https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7644) en [SAML 2.0 core, OASIS](https://docs.oasis-open.org/security/saml/v2.0/saml-core-2.0-os.pdf)

_Gratis Programma van Eisen voor de aanbesteding van een LLM-gateway of AI-platform van https://standardcompute.com/aanbesteding-llm-gateway-programma-van-eisen (versie van 9 november 2026). Vrij te kopiëren en te bewerken. Geen juridisch advies._