# Checklist AI-verordening voor bedrijven die AI gebruiken

Bijgewerkt op 9 november 2026. Vrij te kopiëren en te gebruiken. Artikelteksten uit EUR-Lex en de AI Act Service Desk.

Een bedrijf dat AI-systemen onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt, is gebruiksverantwoordelijke in de zin van de AI-verordening (artikel 3, punt 4). Deze checklist zet op een rij wat de verordening van gebruiksverantwoordelijken vraagt, uit welk artikel elke verplichting komt en welk bewijs laat zien dat ze is nagekomen: AI-geletterdheid sinds 2 februari 2025, transparantie vanaf 2 augustus 2026 en de verplichtingen uit artikel 26 en 27 voor gebruik met een hoog risico vanaf 2 december 2027.

14 oktober 2026: de eerste geharmoniseerde norm onder de AI-verordening, EN 18286 (kwaliteitsbeheer voor aanbieders van AI-systemen met een hoog risico), is bekendgemaakt in het Publicatieblad. [Wat dat betekent voor gebruiksverantwoordelijken](https://standardcompute.com/en-18286-geharmoniseerde-norm-ai-verordening).

## 1. Elk bedrijf dat AI gebruikt

_Geldt voor elk hulpmiddel: chatassistenten, AI-functies in andere software, codeeragents en modellen via een API._

| Klaar | Nr. | Wat te doen | Artikel | Hoe u het aantoont |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 1 | AI-geletterdheid. Maatregelen nemen om de AI-geletterdheid te bevorderen van het personeel en van anderen die namens u AI-systemen bedienen of gebruiken, afgestemd op hun kennis, ervaring en opleiding en de context van het gebruik. | Art. 4 (sinds 2 feb. 2025, gewijzigd bij Vo. 2026/1744) | Opleidingsregistratie per rol (datum, deelnemers, inhoud), het door medewerkers bevestigde AI-beleid en richtlijnen over risico's zoals hallucinaties. Een certificaat is niet vereist. |
| [ ] | 2 | Inventaris. Elk AI-systeem en elke toepassing vastleggen: doel, eigenaar, gebruikers, modellen en aanbieders en de ingevoerde gegevens. | Basis voor art. 4, 6, 26 en 50 | Een AI-register met eigenaar, doel, gebruikers, modellen, aanbieders, gegevenscategorieën, of uitvoer wordt gepubliceerd en de datum van de laatste controle. Een export van de gebruikte modellen en aanbieders per toepassing of sleutel. |
| [ ] | 3 | Risico-indeling. Elke toepassing toetsen aan de acht gebieden van bijlage III: biometrie, kritieke infrastructuur, onderwijs, werkgelegenheid en personeelsbeheer, essentiële particuliere en openbare diensten (waaronder kredietwaardigheid en risico en prijzen bij levens- en ziektekostenverzekeringen), rechtshandhaving, migratie en grenstoezicht, rechtsbedeling en democratische processen. Teksten opstellen, vertalen, samenvatten en programmeerhulp zijn geen gebieden van bijlage III. Zulk gebruik krijgt een hoog risico wanneer de AI een genoemd doel dient, bijvoorbeeld het filteren van sollicitaties. | Art. 6, lid 2 en 3, bijlage III | Een indelingsnotitie per toepassing met het getoetste punt van bijlage III en de redenering, een eventueel gebruikte uitzondering uit artikel 6, lid 3, akkoord van juridische zaken en een nieuwe toets bij elke wijziging van het doel. Profilering van natuurlijke personen in een gebied van bijlage III heeft altijd een hoog risico. |
| [ ] | 4 | Rolcontrole. Bevestigen dat u gebruiksverantwoordelijke blijft. U krijgt de verplichtingen van een aanbieder als u uw naam of merk op een systeem met een hoog risico zet, het ingrijpend wijzigt of het doel van een AI-systeem zo wijzigt dat het een hoog risico krijgt. | Art. 25, lid 1 | Een notitie per systeem in het register: eigen merk of niet, aangebrachte wijzigingen, eigen doel vergeleken met dat van de aanbieder. |

## 2. Alleen als u een AI-systeem met een hoog risico gebruikt

_Gebruik volgens bijlage III, vanaf 2 december 2027 (artikel 113 zoals gewijzigd door de digitale omnibus over AI)._

| Klaar | Nr. | Wat te doen | Artikel | Hoe u het aantoont |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 5 | Gebruik volgens de gebruiksaanwijzing. Technische en organisatorische maatregelen nemen om het systeem te gebruiken volgens de gebruiksaanwijzing van de aanbieder. | Art. 26, lid 1 | De gebruiksaanwijzing met versie in het archief en een interne procedure die aan elke instructie een beheersmaatregel koppelt. |
| [ ] | 6 | Menselijk toezicht. Het toezicht opdragen aan personen met de nodige bekwaamheid, opleiding en bevoegdheid, en hun de nodige ondersteuning geven. | Art. 26, lid 2 | Aangewezen toezichthouders per systeem, hun opleidingsregistratie, hun bevoegdheid om het systeem te stoppen of te overrulen en de escalatieroute. |
| [ ] | 7 | Inputdata. Voor zover u de inputdata beheert, zorgen dat die relevant en voldoende representatief zijn voor het beoogde doel. | Art. 26, lid 4 | Een beschrijving van de gegevensbronnen en een gedateerde toets van relevantie en representativiteit. |
| [ ] | 8 | Monitoring. De werking monitoren op basis van de gebruiksaanwijzing. Bij een mogelijk risico de aanbieder of distributeur en de markttoezichtautoriteit informeren en het gebruik opschorten. Ernstige incidenten melden. | Art. 26, lid 5 | Een monitoringlog, een incidentprocedure met de contactgegevens van aanbieder en autoriteit en vastlegging van elke melding of opschorting. |
| [ ] | 9 | Logs bewaren. De logs die het systeem met een hoog risico automatisch genereert, voor zover u die beheert, bewaren gedurende een periode die past bij het beoogde doel en ten minste zes maanden, tenzij Unierecht of nationaal recht, met name over gegevensbescherming, anders bepaalt. | Art. 26, lid 6 | De bewaarinstelling en opslaglocatie van de systeemlogs, het verwijderschema en een voorbeeldexport over zes maanden of langer. |
| [ ] | 10 | Werknemers informeren. Voordat een systeem met een hoog risico op de werkplek in gebruik wordt genomen of wordt gebruikt, informeren werkgevers de werknemersvertegenwoordigers en de betrokken werknemers. | Art. 26, lid 7 | Het gedateerde bericht aan medewerkers en het verslag of de brief aan de ondernemingsraad of andere werknemersvertegenwoordiging. |
| [ ] | 11 | Betrokkenen informeren. Wanneer een systeem uit bijlage III besluiten over natuurlijke personen neemt of helpt nemen, die personen informeren dat het systeem op hen wordt toegepast. | Art. 26, lid 11 | De tekst van de mededeling en waar en wanneer die aan de betrokkenen wordt getoond. |
| [ ] | 12 | Effectbeoordeling op het gebied van grondrechten, waar verplicht: publiekrechtelijke organen, particuliere entiteiten die openbare diensten verlenen en gebruiksverantwoordelijken van systemen voor kredietwaardigheid of risico en prijzen bij levens- en ziektekostenverzekeringen (bijlage III, punt 5, b en c) beoordelen de gevolgen vóór het eerste gebruik en melden de resultaten aan de markttoezichtautoriteit. Kritieke infrastructuur (bijlage III, punt 2) is uitgezonderd. | Art. 27, art. 26, lid 9 | De uitgevoerde beoordeling (processen, periode en frequentie van gebruik, betrokken groepen, risico's, toezicht, maatregelen en klachtenregeling), de verzonden melding en verwijzingen naar uw DPIA volgens artikel 35 AVG. |

## 3. Transparantie

_Artikel 50 geldt vanaf 2 augustus 2026._

| Klaar | Nr. | Wat te doen | Artikel | Hoe u het aantoont |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 13 | Markering door de aanbieder. Aanbieders van AI-systemen die synthetische audio-, beeld-, video- of tekstinhoud genereren, markeren de output in een machineleesbaar formaat als kunstmatig gegenereerd of gemanipuleerd. Dat is een plicht van de aanbieder. Voor systemen die vóór 2 augustus 2026 in de handel zijn gebracht, geldt ze vanaf 2 december 2026. | Art. 50, lid 2, art. 111, lid 4 | Voor elk generatief hulpmiddel in het register de verklaring of documentatie van de aanbieder over de markering, met de datum van uw controle. |
| [ ] | 14 | Deepfakes en teksten van algemeen belang. Bekendmaken dat deepfake-beeld, -audio of -video kunstmatig is gegenereerd of gemanipuleerd. Bekendmaken dat tekst die is gepubliceerd om het publiek te informeren over aangelegenheden van algemeen belang door AI is gegenereerd of gemanipuleerd, tenzij die menselijk is beoordeeld of redactioneel is gecontroleerd en een persoon de redactionele verantwoordelijkheid draagt. | Art. 50, lid 4 | Een labelregel in het publicatieproces, voorbeelden van gelabelde inhoud en de naam van de persoon met redactionele verantwoordelijkheid voor beoordeelde tekst. |
| [ ] | 15 | Emotieherkenning en biometrische categorisering. De personen die aan zo'n systeem worden blootgesteld, informeren. | Art. 50, lid 3 | De tekst van de mededeling en waar die wordt getoond, of een notitie in het register dat zo'n systeem niet wordt gebruikt. |

## 4. Documenten om bij modelaanbieders op te vragen

_De verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden liggen bij de aanbieders en gelden sinds 2 augustus 2025._

| Klaar | Nr. | Wat te doen | Artikel | Hoe u het aantoont |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [ ] | 16 | Documentatie van AI-modellen voor algemene doeleinden. Integreert u zo'n model in uw eigen AI-systeem, vraag dan de informatie en documentatie op die de aanbieder beschikbaar moet stellen aan aanbieders verderop in de keten, plus de openbare samenvatting van de trainingsinhoud en het auteursrechtbeleid. Opensourcemodellen zijn vrijgesteld van de documentatieplicht, behalve bij systeemrisico. | Art. 53, lid 1, b, c, d, bijlage XII | Een map per model met de documentatie van de aanbieder, de link naar de samenvatting van de trainingsinhoud, het auteursrechtbeleid, de verwerkingsvoorwaarden en de datum van ophalen, gelinkt vanuit het register. |

---

## Bronnen

- [Verordening (EU) 2024/1689, de AI-verordening, EUR-Lex](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32024R1689)
- [Verordening (EU) 2026/1744, digitale omnibus over AI, EUR-Lex](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj)
- AI Act Service Desk, geconsolideerde tekst: [artikel 4](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-4), [artikel 6](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-6), [artikel 25](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-25), [artikel 26](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-26), [artikel 27](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-27), [artikel 50](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-50), [artikel 53](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-53), [artikel 111](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-111), [artikel 113](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-113), [bijlage III](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/annex-3)

_Gratis checklist AI-verordening voor gebruiksverantwoordelijken van https://standardcompute.com/ai-verordening-checklist-gebruiksverantwoordelijke (versie van 9 november 2026). Vrij te kopiëren en te bewerken. Geen juridisch advies._