Standard Compute

AI-chatbots en generatieve AI: wat de Autoriteit Persoonsgegevens zegt

Bijgewerkt op 9 november 2026

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt dat medewerkers die persoonsgegevens in een AI-chatbot invoeren een datalek kunnen veroorzaken, omdat de meeste aanbieders alle ingevoerde gegevens opslaan. De AP vraagt organisaties eerst te onderzoeken of generatieve AI zonder persoonsgegevens kan, duidelijke afspraken met medewerkers te maken, met de leverancier afspraken te maken over opslag en training, en een DPIA te doen.

Bedrijfsaccount aanmakenof mail naar contact@standardcompute.com

Deze pagina vat de officiële publicaties samen met links en datums, maakt er een checklist van en laat zien welk technisch deel een AI-gateway regelt. Het is een samenvatting van openbare richtlijnen, geen juridisch advies.

Wat zegt de AP in het kort?

Is het invoeren van persoonsgegevens in ChatGPT of Copilot een datalek volgens de AP?
De AP schrijft dat er sprake is van een datalek als een medewerker op eigen initiatief en tegen de afspraken met de werkgever in persoonsgegevens in een AI-chatbot invoert. Is het gebruik onderdeel van het beleid, dan is het geen datalek, maar volgens de AP vaak niet wettelijk toegestaan. Organisaties moeten beide situaties voorkomen (AP, 6 augustus 2024).
Wat adviseert de AP aan organisaties die generatieve AI willen gebruiken?
De AP adviseert eerst te onderzoeken of generatieve AI kan worden gebruikt zonder persoonsgegevens te verwerken. Haar hulpmiddel van 13 juli 2026 is een checklist om te beoordelen of een organisatie generatieve AI wil, kan en mag gebruiken, en welke technische en organisatorische maatregelen nodig zijn.
Is een DPIA nodig voor generatieve AI?
Volgens het hulpmiddel van de AP is een DPIA bijvoorbeeld nodig wanneer een nieuwe technologie zoals generatieve AI wordt gebruikt, ook bij een pilot. Verwijzen naar een generieke DPIA van een andere organisatie is niet voldoende.

Waarom waarschuwt de AP voor datalekken door AI-chatbots?

Let op: gebruik AI-chatbot kan leiden tot datalekken, Autoriteit Persoonsgegevens, 6 augustus 2024

  • De AP kreeg meerdere meldingen van datalekken doordat medewerkers persoonsgegevens van bijvoorbeeld patiënten of klanten deelden met een chatbot.
  • De bedrijven die de chatbot aanbieden kunnen zo ongeoorloofd toegang krijgen tot die persoonsgegevens. De meeste bedrijven achter chatbots slaan alle ingevoerde gegevens op.
  • Gebruiken medewerkers een chatbot op eigen initiatief en tegen de afspraken in, en voeren ze persoonsgegevens in, dan is sprake van een datalek. Is het gebruik onderdeel van het beleid, dan is het geen datalek maar vaak niet wettelijk toegestaan. Organisaties moeten beide voorkomen.
  • Voorbeelden uit de meldingen: een medewerker van een huisartsenpraktijk voerde medische gegevens van patiënten in, een medewerker van een telecombedrijf een bestand met klantadressen.
  • Maak duidelijke afspraken met medewerkers over de inzet van AI-chatbots: mogen ze worden gebruikt, en welke gegevens mogen wel en niet worden ingevoerd.
  • Organisaties kunnen ook met de aanbieder van een chatbot regelen dat die de ingevoerde gegevens niet opslaat.
  • Bij een datalek is een melding aan de AP en aan de betrokkenen in veel gevallen verplicht.

Welke nieuwe AVG-richtlijnen voor generatieve AI publiceerde de AP in 2026?

AP helpt ontwikkelaars en organisaties met nieuwe AVG-richtlijnen voor generatieve AI, Autoriteit Persoonsgegevens, 13 juli 2026

  • De AP publiceerde een AVG-handreiking voor ontwikkelaars van generatieve AI-modellen en een praktisch hulpmiddel voor organisaties die generatieve AI willen implementeren en gebruiken, samen met haar advies bij een voorafgaande raadpleging over Microsoft 365 Copilot.
  • Organisaties die generatieve AI ontwikkelen of gebruiken en daarbij persoonsgegevens verwerken, moeten voldoen aan de AVG.
  • De AP adviseert organisaties eerst te onderzoeken of zij generatieve AI kunnen gebruiken zonder persoonsgegevens te verwerken.

Wat staat er in het hulpmiddel generatieve AI en de AVG?

Hulpmiddel generatieve AI en de AVG + VR Microsoft Copilot, Autoriteit Persoonsgegevens, 13 juli 2026 · PDF

Een checklist, vooral bedoeld voor organisaties die generatieve AI toegang geven tot bestaande bestanden of gegevens, maar ook daarbuiten bruikbaar.

  • Sluit een verwerkersovereenkomst met de leverancier en ga na of de standaardovereenkomst moet worden aangepast voor generatieve AI.
  • Een systeem dat gegevens deelt met de leverancier, die ze gebruikt voor verdere training van het AI-model, heeft een grotere impact op de privacy. Dat u al andere diensten van een leverancier gebruikt, is geen voldoende reden om ook voor diens AI-systeem te kiezen.
  • Maak afspraken met de leverancier over het gebruik van persoonsgegevens voor de (verdere) training van zijn eigen model.
  • Zorg voor controle over opslag en bewaartermijnen van input, output, metadata, diagnostische en telemetrische gegevens. Persoonsgegevens bewaren omdat dat handig is, is al snel onrechtmatig. Geeft de leverancier geen duidelijkheid, dan blijft uw organisatie verplicht de AVG na te leven, en dat kan de inzet belemmeren.
  • Een DPIA is bijvoorbeeld nodig bij nieuwe technologie zoals generatieve AI, ook bij een pilot. Een generieke DPIA van een andere organisatie volstaat niet. Blijft er een hoog restrisico, dan is voorafgaande raadpleging van de AP verplicht.
  • Een doel als ‘medewerkers ondersteunen’ is te algemeen. Beschrijf ook hoe u voorkomt dat medewerkers generatieve AI voor andere doelen gebruiken.
  • Maak medewerkers bewust van de beperkingen, zodat zij niet blindelings vertrouwen op de output. Het hulpmiddel verbindt dit met de AI-geletterdheid uit de AI-verordening.

Wat verwacht de AP van organisaties op het gebied van AI-geletterdheid?

AI literacy, Autoriteit Persoonsgegevens (Engelstalige pagina), bijgewerkt 27 oktober 2025

  • Sinds 2 februari 2025 moeten organisaties die AI-systemen ontwikkelen of gebruiken ervoor zorgen dat hun medewerkers ‘AI-geletterd’ zijn (artikel 4 AI-verordening).
  • Iedereen die binnen of namens een organisatie met AI werkt, heeft kennis nodig van hoe AI technisch werkt en van de sociale, ethische en praktische aspecten.
  • Welke kennis nodig is, hangt af van de context waarin het systeem wordt gebruikt en van de risico's. De wet schrijft niet precies voor welke maatregelen nodig zijn.
  • De AP raadt aan AI-geletterdheid prioriteit te geven en strategisch aan te pakken, bijvoorbeeld met een meerjarig actieplan.

Welke checklist volgt daaruit voor uw organisatie?

Een praktische lezing van de publicaties hierboven, in de volgorde waarin IT, privacy en de business ze meestal oppakken.

  1. Onderzoek of het zonder persoonsgegevens kan

    Per toepassing: welke gegevens zijn echt nodig, en kan de taak zonder persoonsgegevens? Dat is de eerste vraag die de AP stelt.

  2. Omschrijf het doel concreet

    Welke taak, voor welke afdeling, met welke gegevens. ‘Medewerkers ondersteunen’ is volgens de AP te algemeen. Leg vast hoe u ander gebruik voorkomt.

  3. Maak afspraken met medewerkers

    Welke chatbots zijn toegestaan, welke gegevens mogen erin en welke nooit. Zonder afspraken wordt eigen gebruik een datalekrisico.

  4. Regel opslag en training met de leverancier

    Slaat de aanbieder input, output, metadata of telemetrie op? Hoe lang? Gebruikt hij gegevens voor training? Leg het vast, en kies een aanbieder die het niet doet.

  5. Sluit een verwerkersovereenkomst

    Controleer of de standaardovereenkomst past bij generatieve AI, inclusief subverwerkers en meldplicht bij datalekken.

  6. Doe een DPIA, ook voor de pilot

    Een eigen DPIA, geen generieke van een andere organisatie. Bij hoog restrisico: voorafgaande raadpleging van de AP.

  7. Werk aan AI-geletterdheid

    Training voor iedereen die met AI werkt, afgestemd op het gebruik en de risico's, zodat niemand blindelings op de output vertrouwt.

  8. Houd bij wie wat gebruikt

    Welk model, bij welke aanbieder, onder welke regels, en wie die regels heeft gewijzigd. Dat helpt ook bij het beoordelen van een mogelijk datalek.

Hoe helpt een AI-gateway bij het praktische deel?

Het doel, de grondslag, de DPIA en de afspraken met medewerkers blijven uw werk. Standard Compute, een AI-gateway voor frontier- en open-sourcemodellen, regelt het technische deel van een aantal punten op de lijst: waar prompts worden verwerkt, wie ze bewaart, wie welk model mag gebruiken en wat er is gebeurd.

Europa-regel

Stel een Europa-regel in voor het bedrijf, een team of één sleutel: elk verzoek, inclusief nieuwe pogingen en fallbacks, wordt alleen bediend door goedgekeurde Europese inference-endpoints. Kan geen enkel Europees endpoint het bedienen, dan wordt het verzoek geweigerd voordat uw prompt wordt verstuurd. Onze EU-gateway beëindigt TLS en draait in Finland, en accountgegevens worden opgeslagen in Frankfurt.

Geen gegevensopslag (ZDR)

Zet zero data retention aan voor het bedrijf, een team of een sleutel: elk verzoek gaat alleen naar inference-endpoints die toezeggen geen kopie van uw gegevens te bewaren. Teams en sleutels erven die eis en kunnen hem nooit uitzetten.

Geen training

Standard Compute traint nooit op uw prompts of output. Met een regioregel of zero data retention aan gaat elk verzoek alleen naar aanbieders die toezeggen er niet op te trainen.

SSO en Microsoft Entra

Koppel Microsoft Entra ID of een andere SAML-identiteitsprovider, zodat medewerkers inloggen met hun werkaccount. Iedereen op uw geverifieerde domein komt automatisch in uw bedrijf. Medewerkers loggen ook in bij Claude Desktop en Claude Code met hun Microsoft-werkaccount via onze EU-gateway, en toegang volgt uw Entra-groepen via SCIM.

Toegestane aanbieders en modellen

Kies welke inference-aanbieders uw gegevens mogen verwerken, voor het bedrijf, een team of een sleutel, en welke modellen elke sleutel mag gebruiken. Een lager niveau kan de regels alleen strenger maken, nieuwe aanbieders komen er nooit bij zonder goedkeuring van een beheerder, en fallbacks gaan nooit om uw lijst heen.

Auditlog en verzoeklog

Elke wijziging door een beheerder wordt vastgelegd met de oude en nieuwe waarde, en u exporteert per verzoek het model, de aanbieder die het bediende en de geldende regioregel, 12 maanden bewaard. Die records bevatten alleen metadata, nooit uw prompts of output.

Verwerkersovereenkomst in het dashboard

Onderteken onze verwerkersovereenkomst (DPA) in een paar minuten in het dashboard: geen training op uw gegevens, geen opslag van uw inhoud en melding van een datalek binnen 72 uur. We publiceren elke subverwerker en melden een nieuwe 14 dagen van tevoren.

Budgetten

Elke persoon en elke app krijgt een eigen sleutel met een vast maandbudget dat nooit wordt overschreden, en u stelt bestedingslimieten in per sleutel en voor het hele bedrijf.

Standard Compute-dashboard, auditlog: de regioregel van het bedrijf gewijzigd naar Europa, zero data retention verplicht, een bestedingslimiet verhoogd, een model toegevoegd aan een applicatiesleutel en een domein geverifieerd voor single sign-on.
Het auditlog voor beheerders in het Standard Compute-dashboard. Het getoonde bedrijf is voorbeelddata.

Vragen van IT, privacy en security

Verbiedt de AP ChatGPT of Copilot op het werk?
Nee. De AP-publicaties hier verbieden geen enkel hulpmiddel. Ze vragen om afspraken met medewerkers, afspraken met de leverancier over opslag en training, een DPIA en het voorkomen van datalekken.
Maakt een AI-gateway een organisatie AVG-compliant?
Nee. Een gateway regelt een technisch deel: waar prompts worden verwerkt, opslag, toegestane aanbieders en modellen, en logs. Het doel, de grondslag, de DPIA, de informatie aan betrokkenen en de afspraken met medewerkers blijven uw verantwoordelijkheid.
Waar verwerkt Standard Compute prompts?
Met een Europa-regel gaan uw prompts in en uit via onze gateway in Finland en worden ze alleen bediend door goedgekeurde Europese inference-endpoints, zonder fallback buiten Europa. Kan geen enkel endpoint het verzoek bedienen, dan wordt het geweigerd voordat er iets wordt verstuurd.
Bewaart Standard Compute de inhoud van verzoeken?
We verwerken uw prompts in het geheugen om elk verzoek te bedienen en schrijven ze nooit naar opslag of logs. Verzoekrecords bevatten alleen metadata: model, aanbieder, tokens, kosten en status.

Officiële bronnen

Samenvatting op basis van deze teksten, geraadpleegd op 9 november 2026. Het vervangt de teksten zelf niet en is geen juridisch advies.

Verder lezen

Maak uw bedrijfsaccount aan, zet de Europa-regel en zero data retention aan en onderteken de verwerkersovereenkomst in het dashboard.

Bedrijfsaccount aanmaken